Heb je brand gehad? Dan wordt de omvang van de schade pas echt zichtbaar na het blussen. Soms blijkt dan ook dat de schade verder reikt dan de grenzen van je eigen perceel en dat er milieuschade is ontstaan. Asbestdeeltjes kunnen in de omgeving zijn terechtgekomen. Vervuild bluswater kan in de bodem, het riool of een sloot zijn gestroomd. En rook- en roetdeeltjes kunnen zich over een groot gebied verspreiden.
Dan ontstaat een nieuwe vraag. Wie betaalt het opruimen en saneren? Voor een ondernemer voelt milieuschade na brand als één schadegeval. De vervuiling is immers ontstaan door de brand. Verzekeringstechnisch ligt het ingewikkelder. Niet alle opruimings- of saneringskosten vallen automatisch onder de brandverzekering.
Daarom is het na een grote brand belangrijk om niet alleen vast te stellen wát er moet worden opgeruimd, maar ook waar de schade zich bevindt en welke verzekering daarvoor dekking biedt. In dit deel van onze serie over clausules bij brandschade leggen we uit hoe dat zit.
Wat verstaan we onder milieuschade na brand?
Milieuschade na brand is verontreiniging van bodem, water of omgeving die door de brand of door het blussen is ontstaan. Een brand kan allerlei stoffen verspreiden. Denk aan asbest uit een dak of gevel, maar ook aan gevaarlijke stoffen die in een bedrijf aanwezig zijn. Ook het bluswater kan voor problemen zorgen. Het neemt tijdens een brand roet, verbrandingsresten en andere stoffen mee. Komt dat water in de bodem, het riool of oppervlaktewater terecht, dan kan onderzoek of sanering nodig zijn.
Daarnaast kunnen brandresten buiten het eigen terrein belanden. Een voorbeeld daarvan zijn resten van zonnepanelen die bij een grote brand in de omgeving terechtkomen.
Over asbest en vervuild bluswater schreven we eerder uitgebreider in het artikel ‘Milieuschade door asbest of bluswater na brand’.
Waarom valt milieuschade niet altijd onder de brandverzekering?
Omdat een brand verschillende soorten schade en kosten veroorzaakt, die niet automatisch allemaal onder dezelfde dekking vallen. De schade aan het gebouw is meestal goed herkenbaar. Een muur is beschadigd, een machine is verbrand of voorraad is verloren gegaan.
Bij milieuschade ligt dat anders. Stel dat vervuild bluswater vanaf je bedrijfsterrein in een naastgelegen sloot terechtkomt. Of dat asbestdeeltjes zich verspreiden over het terrein van de buren en de openbare weg. Dan ontstaat niet alleen schade aan het verzekerde gebouw. Er zijn ook kosten nodig om andere locaties schoon te maken of te saneren.
Opruimingskosten zijn geen saneringskosten
In een brandpolis zijn dat twee verschillende begrippen, en dat verschil bepaalt vaak wie betaalt. Opruimingskosten zijn de kosten van afbraak, wegruimen en afvoeren van de verzekerde zaken na een gedekte schade. Ze gelden voor de verzekerde locatie en soms voor de direct aangrenzende percelen. Veel polissen vergoeden die kosten boven de verzekerde som, maar tot een maximum. In de markt is een plafond van tien procent van het verzekerde bedrag gebruikelijk, soms met een vast maximumbedrag daarbovenop.
Saneringskosten zijn de kosten van onderzoek, reinigen, afgraven en afvoeren van verontreinigde grond en verontreinigd water. Die vallen meestal buiten de gewone brand- of opstalverzekering. Voor asbest betekent dit in de praktijk het volgende. Het opruimen van asbestresten van je eigen gebouw op je eigen terrein valt vaak onder de opruimingskosten. Asbest dat in de bodem is terechtgekomen of op het terrein van anderen ligt, is al snel sanering. Daarom moet na een grote brand worden gekeken naar alle betrokken polissen en dekkingen.
Welke verzekeringen kunnen milieuschade dekken?
Dat hangt af van het soort schade, de locatie en de verzekeringen die vóór de brand zijn afgesloten. In de praktijk kunnen verschillende verzekeringen een rol spelen.
Opstalverzekering
De opstalverzekering kan bepaalde opruimingskosten vergoeden die samenhangen met schade aan het gebouw. Ook kosten voor het verwijderen van asbest kunnen, afhankelijk van de polis, onder deze dekking vallen.
Inboedel-, inventaris- of goederenverzekering
Ook vanuit de inboedelverzekering, of bij bedrijven de inventaris- en goederenverzekering, kunnen bepaalde opruimingskosten verzekerd zijn. Welke kosten hieronder vallen en welke maximale bedragen gelden, verschilt per polis.
MilieuSchadeVerzekering
Een MilieuSchadeVerzekering, meestal afgekort tot MSV, is speciaal bedoeld voor milieuschade. Het is een directe verzekering. De MSV betaalt de kosten van onderzoek en sanering zonder dat eerst hoeft vast te staan wie aansprakelijk is. Dat geldt voor de eigen locatie en, afhankelijk van de polis, ook voor verontreiniging die vanaf jouw locatie bij de buren of in de openbare ruimte is terechtgekomen. Veel MSV's vergoeden daarnaast het opruimen en afvoeren van asbest dat bij brand is vrijgekomen, de kosten om acute schade te beperken, het herstel van bestrating en beplanting na de sanering en soms de bedrijfsschade die door de sanering ontstaat.
Let wel op de grenzen. Per verontreiniging geldt een maximumbedrag. Verontreiniging die van elders op jouw terrein komt, is vaak beperkt gedekt. Luchtverontreiniging valt er meestal buiten. En de gedekte oorzaken verschillen per variant. Een basisdekking beperkt zich vaak tot brand, ontploffing en blikseminslag, een uitgebreide dekking gaat verder.
Eén brand kan daardoor meerdere schadedossiers opleveren.
Waarom maakt de locatie van de milieuschade verschil?
Omdat de dekking voor schade op het eigen terrein anders kan zijn dan voor schade bij de buren of in de openbare ruimte.
Voorbeeld
Neem een bedrijfsbrand waarbij asbest vrijkomt. De resten liggen op het eigen terrein, maar zijn door de wind ook terechtgekomen bij omliggende bedrijven en op de openbare weg. Dan kunnen verschillende kosten ontstaan, bijvoorbeeld voor:
- inventarisatie van de verontreiniging;
- opruiming op het eigen terrein;
- sanering van aangrenzende percelen;
- reiniging van de openbare ruimte;
- onderzoek van bodem of oppervlaktewater;
- afvoer en verwerking van vervuild materiaal.
Voor de ondernemer komt dit allemaal voort uit dezelfde brand. Voor de verzekeraar is de plek waar de kosten ontstaan wel relevant.
Een vergelijkbare situatie kan ontstaan bij zonnepanelen. Na brand kunnen resten buiten het eigen terrein terechtkomen. De dekking voor het opruimen daarvan kan anders zijn dan voor opruiming op het verzekerde perceel. Daarover lees je meer in Zijn opruimingskosten van zonnepanelen na brand verzekerd?
Moet je de schade bij de buren betalen?
Niet automatisch. Een brand op zichzelf maakt je niet aansprakelijk voor de schade van anderen. Daarvoor is nodig dat je iets verwijtbaars hebt gedaan of nagelaten, of dat je gebouw een gebrek had dat de schade heeft veroorzaakt. De buren spreken daarom in de regel eerst hun eigen opstal- of inboedelverzekering aan, ook voor het opruimen van asbest op hun terrein. Hun verzekeraar kan die kosten daarna op jou proberen te verhalen, maar alleen als je aansprakelijk bent.
Ben je wel aansprakelijk, dan kijk je naar je aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven, de AVB. Die sluit schade door milieuaantasting vaak uit, maar maakt in veel polissen een uitzondering voor een plotselinge en onzekere gebeurtenis, zoals een brand. Ook dan geldt dat de AVB pas betaalt als je aansprakelijkheid vaststaat.
Juist daarom is de MSV zo praktisch. Die vergoedt de sanering bij de buren en in de openbare ruimte zonder de discussie over schuld. Zo blijft de relatie met de buren heel en wordt de rekening betaald terwijl de juristen nog nadenken.
Wie betaalt asbestsanering na een brand?
Dat hangt onder meer af van waar het asbest terechtkomt en welke dekking in de polis staat. Asbest vormt na brand een bijzonder probleem. Door hitte en beschadiging kunnen asbesthoudende materialen uiteenvallen. Deeltjes kunnen vervolgens door rook, wind of bluswerkzaamheden in de omgeving terechtkomen.
Dan moet eerst duidelijk worden waar het materiaal ligt en hoe groot het besmette gebied is. Daarna volgt de vraag wie opdracht geeft voor de sanering en wie de kosten draagt. Kosten op het eigen terrein kunnen verzekeringstechnisch anders worden behandeld dan saneringskosten op grond van anderen of in de openbare ruimte. Ook de precieze dekking voor opruimings- en saneringskosten speelt mee.
Daarover schreven we eerder in Asbest vrijgekomen bij een brand! Wie gaat dat opruimen en wie gaat dat betalen?
Wie betaalt de kosten van vervuild bluswater?
Ook hier bepalen de locatie van de vervuiling en de aanwezige verzekeringen welke dekking aangesproken kan worden. Bij een bedrijfsbrand worden soms grote hoeveelheden water gebruikt. Dat water komt in contact met rook, roet, bouwmaterialen, opgeslagen producten en soms gevaarlijke stoffen.
Na afloop moet mogelijk worden onderzocht waar het water terecht is gekomen. Soms moet vervuild water worden opgevangen en afgevoerd. In andere gevallen is onderzoek naar de bodem of het oppervlaktewater nodig, en dan kijkt ook het waterschap mee. Die kosten vallen niet automatisch allemaal onder de gewone brand- of opstalverzekering. Een MSV kan daarom een belangrijke aanvullende rol spelen. Meld het opvangen en afvoeren van bluswater direct bij je verzekeraar. Zulke kosten om verdere schade te beperken kunnen als bereddingskosten onder de MSV vallen.
Wat gebeurt er als de overheid direct ingrijpt?
Na een brand wachten gemeente, omgevingsdienst en waterschap niet totdat verzekeraars hun standpunt hebben bepaald. Zeker bij verspreid asbest of mogelijke bodem- en waterverontreiniging kunnen snel maatregelen nodig zijn. De Omgevingswet noemt zo'n brand een ongewoon voorval. Je bent dan verplicht om direct maatregelen te nemen die de gevolgen beperken en om het bevoegd gezag te informeren. Doet de overheid het werk zelf, bijvoorbeeld met spoedeisende bestuursdwang, dan verhaalt zij de kosten op degene die de activiteit uitoefent. Meestal is dat de eigenaar of de gebruiker van het pand. Of je schuld hebt aan de brand, speelt daarbij geen rol. De Raad van State heeft dat meer dan eens bevestigd.
Dat levert in de schadepraktijk een lastig spanningsveld op. De omgeving moet veilig worden gemaakt. Onderzoek, opruiming of sanering kan niet altijd wachten. Maar ondertussen is misschien nog onduidelijk welke polis dekking biedt en welke kosten door welke verzekeraar worden vergoed.
In zulke gevallen is goede vastlegging belangrijk. Wie heeft welke maatregel verlangd? Welke partij kreeg opdracht? Welk gebied is onderzocht of gesaneerd? En welke kosten horen daarbij? Zonder die informatie wordt het achteraf veel lastiger om de rekening op de juiste plek neer te leggen. Krijg je een besluit tot kostenverhaal, neem dat dan serieus. De termijn om bezwaar te maken is zes weken, en daarna staat de rekening vast.
Waarom moet je de verschillende kosten goed vastleggen?
Na een grote brand kan één saneringsbedrijf meerdere werkzaamheden uitvoeren. Bijvoorbeeld asbest opruimen op het eigen terrein, resten bij de buren verwijderen en vervuild materiaal afvoeren. Dat lijkt praktisch. Maar verzekeringstechnisch kunnen die werkzaamheden onder verschillende dekkingen vallen.
Laat daarom duidelijk vastleggen:
- welke werkzaamheden worden uitgevoerd;
- op welke locatie dat gebeurt;
- waarom de werkzaamheden nodig zijn;
- wie opdracht heeft gegeven;
- welke instantie eventueel maatregelen heeft verlangd;
- welke kosten bij ieder onderdeel horen.
Zorg ook voor foto's, onderzoeksrapporten, offertes en gespecificeerde facturen. Het doel is niet om noodzakelijke werkzaamheden uit te stellen totdat iedere verzekeraar akkoord is. Bij milieuschade is snelheid soms juist belangrijk. Wel moet vanaf het begin duidelijk zijn wat er gebeurt en waarom.
Wat doet een contra-expert bij milieuschade?
Bij milieuschade legt de contra-expert de brandpolis en de eventuele MSV naast elkaar. Ook kijkt hij waar de verontreiniging zich bevindt, welke werkzaamheden nodig zijn en welke kosten daarbij ontstaan. Daarbij kan afstemming nodig zijn met verschillende partijen. Denk aan de expert van de verzekeraar, onderzoeksbureaus, saneringsbedrijven, gemeente, omgevingsdienst en waterschap.
De contra-expert bewaakt daarbij jouw belangen. Ook zorgt hij dat schadeposten goed worden vastgelegd en dat duidelijk blijft welke kosten bij welke dekking horen. Juist bij milieuschade is dat belangrijk. Je wilt voorkomen dat noodzakelijke kosten uiteindelijk tussen verschillende verzekeringen in dreigen te vallen.
Wat kun je vooraf regelen?
Milieuschade krijgt bij het afsluiten van een brandverzekering niet altijd de meeste aandacht. Toch kunnen de kosten na een grote brand flink oplopen.
Controleer daarom vooraf:
- Welke milieuschade je brandverzekering dekt, kijk niet alleen naar brandschade aan het gebouw.
- Of je een MilieuSchadeVerzekering hebt én wat deze precies dekt.
- Of schade buiten het eigen terrein is verzekerd, dat wordt belangrijk zodra vervuiling zich verspreidt.
- Welke maximale bedragen gelden. Opruimings- en saneringskosten kunnen een eigen limiet hebben.
- Welke bijzondere risico's jouw bedrijf heeft. Denk aan asbest, gevaarlijke stoffen of zonnepanelen.
- Of veranderingen invloed hebben op je verzekering. Een verbouwing, nieuwe installatie of andere bedrijfsactiviteit kan het risicoprofiel veranderen.
Kijk dus niet alleen óf milieuschade verzekerd is. Kijk ook waar, tot welk bedrag en onder welke polis.
Van polis naar praktijk
Deze blogserie begon met een eenvoudige constatering: op papier lijkt een brandpolis vaak duidelijk. Pas na schade blijkt hoe de afspraken in de praktijk uitwerken.
We zagen dat bij buitenopslag, waar een tijdelijke container of stapel pallets ineens onderwerp van discussie kan worden. Bij frituur- en horecaclausules draaide het om onderhoud en aantoonbaarheid. En bij NEN- en onderhoudseisen bleek dat een uitgevoerde keuring niet altijd het einde van het verhaal is.
Milieuschade laat opnieuw zien waarom de praktijk bepalend is: voor een ondernemer is er één brand. Maar die brand kan schade veroorzaken aan het gebouw, op het terrein, bij de buren en in bodem of water. Daar kunnen verschillende voorwaarden, limieten en verzekeringen bij horen.
Juist daarom is het belangrijk om vanaf het begin naar het volledige schadebeeld te kijken.
Coolen Expertise helpt bij milieuschade na brand
Na een grote brand moet er veel tegelijk gebeuren. Schade wordt onderzocht, het terrein moet veilig worden gemaakt en soms moet sanering direct starten. Ondertussen lopen de kosten door en is niet altijd duidelijk welke verzekering waarvoor dekking biedt.
Coolen Expertise werkt alleen voor verzekerden. Nooit voor verzekeraars. Wij beoordelen de betrokken polissen, begeleiden het schadeonderzoek en zorgen dat alle schadeposten goed in beeld komen. Ook stemmen we waar nodig af met deskundigen, saneringsbedrijven en verzekeraars.
Heb je brandschade en is er ook sprake van milieuschade?
Neem dan gerust contact met ons op via onze zakelijke pagina, dan kijken we vanaf het begin met je mee.Is milieuschade na brand verzekerd?
Dat hangt af van de schade en je verzekeringen. Niet alle opruimings- en saneringskosten vallen automatisch onder de gewone brand- of opstalverzekering. Een MilieuSchadeVerzekering kan aanvullende dekking bieden.
Wat is het verschil tussen opruimingskosten en saneringskosten?
Opruimingskosten zijn de kosten van afbraak, wegruimen en afvoeren van verzekerde zaken na een gedekte schade, meestal op de verzekerde locatie en tot een maximum. Saneringskosten zijn de kosten van onderzoek en reiniging van verontreinigde grond en verontreinigd water. Opruimingskosten zitten vaak in de brandpolis, saneringskosten meestal alleen in een MSV.
Wat dekt een MilieuSchadeVerzekering na brand?
Een MSV vergoedt onderzoek en sanering van milieuschade op de eigen locatie, zonder dat aansprakelijkheid hoeft vast te staan. Afhankelijk van de polis geldt dat ook voor verontreiniging die vanaf jouw locatie bij de buren of in de openbare ruimte terechtkomt. Controleer altijd de gedekte oorzaken, de voorwaarden en het verzekerde bedrag per verontreiniging.
Wie betaalt asbestsanering na een brand?
Dat hangt onder meer af van waar het asbest terechtkomt en welke verzekeringen zijn afgesloten. Kosten op het eigen terrein kunnen anders verzekerd zijn dan saneringskosten op grond van anderen of in de openbare ruimte. Saneert de gemeente de openbare ruimte zelf, dan kan zij de kosten op jou verhalen, ook als je geen schuld hebt aan de brand.
Is vervuild bluswater verzekerd?
Niet alle kosten door vervuild bluswater vallen automatisch onder een gewone brand- of opstalverzekering. Een MSV kan aanvullende dekking bieden voor onderzoek en sanering. De precieze dekking verschilt per polis.
Wanneer schakel je een contra-expert in bij milieuschade?
Bij voorkeur direct na de brand. Bij milieuschade moeten soms snel maatregelen worden genomen, terwijl nog niet duidelijk is welke verzekering welke kosten vergoedt. Een contra-expert helpt om de schade, maatregelen en kosten vanaf het begin goed vast te leggen.
Disclaimer
Deze blog bevat algemene informatie en is geen advies op maat. Polisvoorwaarden verschillen per verzekeraar en per situatie.
